Bakıda keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası (WUF13) qlobal dünyanın diqqət mərkəzindədir.Bir çox ölkələrin xəbər agentlikləri, saytları, televiziya kanalları və çap mediası WUF13-ün açılış mərasimini işıqlandırıb, auditoriyanı Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və birinci xanım Mehriban Əliyevanın iştirak etdiyi tədbirin gündəliyinin əhəmiyyəti barədə məlumatlandırıb.
Bir sıra televiziya kanalları WUF13-ün açılış mərasimini canlı yayımlayıb. Çoxsaylı xəbər materiallarında dövlətimizin başçısının çıxışından fikirlər yer alıb. Prezident İlham Əliyevin Azərbaycanda şəhərsalmanın sürətli templəri, Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun bərpası və Böyük Qayıdış Proqramı ilə bağlı fikirləri vurğulanıb. Azərbaycan Prezidentinin dünyanın hər yerindən on minlərlə nümayəndənin qatılacağı beynəlxalq tədbirin gündəliyinin əhəmiyyəti ilə bağlı fikirlərinə xüsusi diqqət yetirilib.
Eyni zamanda, qeyd edilib ki, Bakıda keçirilən tədbirdə qeydiyyatdan keçmiş iştirakçıların sayı rekord həddə çatıb və bu, WUF13-ü COP29-dan sonra Azərbaycanda keçirilən ikinci ən böyük beynəlxalq tədbirə çevirir. Bundan başqa, materiallarda Bakıdakı tədbirə marağın səviyyəsini misilsiz adlandıran BMT-nin Məskunlaşma Proqramının nümayəndələrinin çıxışlarından sitatlar gətirilib. BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreşin sessiya iştirakçılarına ünvanladığı videomüraciətdən bəhs olunub. Vurğulanıb ki, o, mənzil təminatının insanların sağlamlığına, təhsilinə və gələcək imkanlarına birbaşa təsir etdiyini vurğulayaraq, Azərbaycanda müzakirələrin vacibliyini qeyd edib.
Qeyd edək ki, WUF13 platforması xarici qonaqlara Azərbaycanda şəhərsalma və memarlıq sahəsində baş verən dəyişikliklərlə daha dərindən tanış olmaq imkanı verir. Ayrı-ayrı dövlətlər, xüsusilə Türkiyə rəsmiləri COP31 iqlim sammitinə hazırlıq da daxil olmaqla, beynəlxalq tədbirlərin təşkilində Azərbaycanın təcrübəsindən istifadə etməyə hazır olduqlarını bildiriblər.Bu gün şəhərlər yalnız iqtisadi fəaliyyət mərkəzləri deyil, həm də enerjinin əsas istehlakçıları və emissiyalara əhəmiyyətli töhfə verənlərdir. Eyni zamanda, şəhər icmaları ekstremal temperatur, daşqınlar, su stresi və infrastruktur pozuntuları da daxil olmaqla iqlimlə əlaqəli risklərə getdikcə daha çox həssasdırlar.
Şəhər dayanıqlığı və iqlimə davamlılıq artıq təcrid olunmuş sektoral yanaşmalar vasitəsilə həll edilə bilməz.
Enerji planlaşdırması, mənzil, infrastruktur, mobillik, sənaye inkişafı və iqlim prioritetlərinin bir-birini gücləndirdiyi inteqrasiya olunmuş həllərə ehtiyacımız var. Enerjiyə qənaət edən bina standartlarının və müasir tikinti kodlarının qəbul edilməsi, bərpaolunan enerji sistemlərinin yaşayış və sənaye inkişaflarına inteqrasiyası, rayon enerji həllərinin təşviqi, elektron mobilliyin dəstəklənməsi, mərkəzləşdirilməmiş və “ağıllı enerji” sistemləri şəhər dayanıqlığının təmin edilməsi üçün praktik həllər təşkil edir. Texnoloji həllər sürətlə inkişaf etməyə davam etsə də, bir çox şəhər institusional parçalanma, maliyyələşdirmə məhdudiyyətləri və məhdud texniki imkanlarla qarşılaşır.
CECECO olaraq, regional platformaların qlobal məqsədləri praktik tətbiqlə əlaqələndirmək üçün unikal mövqedə olduğuna inanırlar. Bilik mübadiləsi, texniki dəstək, potensialın artırılması və daha güclü tərəfdaşlıqlar vasitəsilə regional təşkilatlar ölkələrə və şəhərlərə davamlı enerji keçidlərini sürətləndirməyə kömək edə bilərlər. Əhəmiyyətli olan odur ki, CECECO, eyni zamanda, UNIDO tərəfindən yaradılmış və oxşar inkişaf problemləri ilə qarşılaşan müxtəlif bölgələrdən dəyərli təcrübə təqdim edən daha geniş Qlobal Regional Davamlı Enerji Mərkəzləri Şəbəkəsinin bir hissəsidir.
Səbinə SƏLİMOVA, YAP Masallı Rayon Təşkilatının əməkdaşı
