AMEA-nın Rəyasət Heyətinin bu gün keçirilən iclasında AMEA-nın Naxçıvan Bölməsinin 2025-ci il üzrə elmi və elmi-təşkilati fəaliyyətin yekunlarına həsr olunmuş hesabatı dinlənilib.
Hesabatı təqdim edən bölmənin sədri akademik İsmayıl Hacıyev bildirib ki, ötən il bölmənin müəssisələri Azərbaycan Respublikası Prezidentinin, Nazirlər Kabinetinin, AMEA Rəyasət Heyətinin, eləcə də Naxçıvan Muxtar Respublikasının aidiyyəti dövlət qurumlarının tapşırıq və göstərişlərinə uyğun olaraq fəaliyyətini davam etdirib, elmi-tədqiqatların təşkili və icrası təmin edilib.
Akademik İsmayıl Hacıyev qeyd edib ki, 2025-ci ildə AMEA Naxçıvan Bölməsində 3 elmi istiqamət üzrə, 3 problem çərçivəsində 17 elmi iş üzrə 36 mərhələdə tədqiqatlar aparılıb. İlin yekununda aparılan araşdırmalar nəticəsində 6 mühüm elmi nəticə əldə olunub.
O, bölmənin elmi müəssisələri tərəfindən əldə olunmuş mühüm nəticələri təqdim edib. Alimin sözlərinə görə, Bülövqaya yaşayış yerində aparılan arxeoloji tədqiqatlar Bülövqayada Dalma Təpə mədəniyyətindən forma və dekorativ motivləri ilə seçilən fərqli bir mədəniyyətin – Bülövqaya mədəniyyətinin formalaşdığını təsdiq edib. Bundan başqa, Naxçıvanda keramika məmulatlarının naxış motivi öyrənilərək müəyyən edilib ki, Naxçıvanda dulusçuluqda IX əsrdən başlayan inkişaf XII-XIII əsrədək davam edib.
Eyni zamanda, Naxçıvan ərazisində işlədilən frazeoloji ifadələr ilk dəfə kənd, qəsəbə və rayonlar üzrə toplanılıb. Bu ifadələrin məna çalarları, ifadə etdiyi fikirlər, yerinə görə istifadə imkanları tədqiq edilib. Naxçıvan şivələri leksika, frazeologiya və leksikoqrafiya cəhətdən araşdırılıb. Azərbaycan teatrının ən qabaqcıl sənət ocaqlarından biri olan Naxçıvan Dövlət Milli Dram Teatrında tarix boyu oynanılan tamaşaların rəssamlıq işindən dövrlər üzrə geniş bəhs olunub. O cümlədən Naxçıvan teatrında fəaliyyət göstərən rəssamların həyat və yaradıcılığı geniş şəkildə öyrənilib. İlk dəfə olaraq şair, dramaturq Hüseyn Razinin elmi dövriyyəyə daxil edilən arxiv materialları, əlyazmalar, məktub və xatirələr əsasında müəllifin ictimai mövqeyi, milli ideoloji baxışları və azadlıq ideallarına sadiqliyi ətraflı və əsaslı şəkildə ortaya qoyulub. Akademik İsmayıl Hacıyev əlavə edib ki, bölmədə aparılan tədqiqatların nəticələri monoqrafiya şəklində çapdan çıxıb.
Bölmə sədri hesabat dövründə bölməyə daxil olan elmi müəssisə və təşkilatların əməkdaşları tərəfindən 9 monoqrafiya, 13 kitab, 288 elmi məqalə və 4 konfrans materialının nəşr olunduğunu, bu əsərlərin 50-sinin xaricdə işıq üzü gördüyünü vurğulayıb. Qeyd edib ki, hesabat ilində institut əməkdаşlаrının 122 еlmi əsəri, o cümlədən 5 monoqrafiyası, 6 kitabı, 59 elmi məqaləsi və 52 konfrans materialı çap olunub. Əsərlərdən 17-si, o cümlədən 2 kitab, 79 məqalə, 6 konfrans materialı xaricdə nəşr edilib. Elmi məqalələrdən 1-i Web of Science, 1-i Scopus, 3-ü ERİH Plus elmmetrik bazasında olmaqla 6-sı impakt faktorlu jurnalda çap olunub.
Alim bildirib ki, bundan başqa, bölmədə Dissertasiya Şurasında “Vətən tarixi” ixtisası üzrə 4 fəlsəfə doktoru dissertasiyasının müdafiəsi keçirilib, Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə 1 nəfərə elmlər doktoru elmi dərəcəsi verilib.
Akademik İsmayıl Hacıyev 2025-ci ildə elmi tədbirlərin təşkilinin də diqqət mərkəzində olduğunu, “Qərbi Azərbaycan: tarix, mədəniyyət və böyük qayıdış” mövzusunda Respublika elmi konfransının, eyni zamanda, Elm Günü münasibətilə “Azərbaycan elminin elm məbədi” mövzusunda elmi konfransın və digər tədbirlərin təşkil edildiyini diqqətə çatdırıb.
Hesabat ilində AMEA Naxçıvan Bölməsinin ABŞ, Rusiya, Türkiyə, Özbəkistan, Qırğızıstan, Polşa elm və təhsil müəssisələri və bir çox ölkələrin alimləri ilə sıx elmi əlaqələr qurduğunu deyən akademik İsmayıl Hacıyev bölmənin 11 əməkdaşının respublikada keçirilən, 12 əməkdaşının isə xaricdə keçirilən 21 beynəlxalq konfrans, konqres və simpoziumda məruzə etdiyini bildirib.
O, həmçinin bölmənin kadr potensialı və kadr hazırlığı, elm və təhsilin inteqrasiyasının gücləndirilməsi, bölmənin elmi jurnalları, təltiflər, keçirilmiş seminarlar və digər məlumatları diqqətə çatdırıb.
Daha sonra müzakirələr aparılıb, AMEA Rəyasət Heyətinin qərarı ilə Naxçıvan Bölməsinin hesabatı təsdiq edilib, əldə olunmuş mühüm nəticələrin AMEA-nın illik hesabatına daxil edilməsi qərara alınıb.
