2021-ci il iyunun 15-də Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı Şuşa şəhərində Azərbaycan Prezidenti və Türkiyə Prezidenti tərəfindən Şuşa Bəyannaməsi imzalanmışdır. Bu sənəd Azərbaycan ilə Türkiyə arasında strateji müttəfiqlik münasibətlərinin daha da möhkəmləndirilməsi baxımından tarixi əhəmiyyət daşıyır. Bəyannamə iki qardaş ölkə arasındakı əlaqələrin yeni mərhələyə yüksəldiyini nümayiş etdirmişdir.
Şuşa Bəyannaməsinin məhz Şuşa şəhərində imzalanması xüsusi rəmzi məna daşıyır. Şuşa Azərbaycanın tarixi, mədəni və mənəvi dəyərlərinin mühüm mərkəzlərindən biridir. Şəhərin işğaldan azad edilməsindən sonra burada belə bir mühüm sənədin imzalanması Azərbaycanın suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün təsdiqi kimi qiymətləndirilir.
Bəyannamədə siyasi, iqtisadi, hərbi, təhlükəsizlik, enerji, nəqliyyat, təhsil və mədəniyyət sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Sənəd iki ölkənin beynəlxalq məsələlərdə bir-birini dəstəkləməsini və regional sabitliyin təmin olunması istiqamətində birgə fəaliyyət göstərməsini özündə ehtiva edir. Xüsusilə müdafiə sahəsində əməkdaşlıq məsələləri sənədin mühüm istiqamətlərindən biridir.
Politoloji baxımdan Şuşa Bəyannaməsi regionda yeni geosiyasi reallıqların formalaşmasının göstəricisidir. İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra yaranmış yeni vəziyyət fonunda Azərbaycan və Türkiyə əməkdaşlığının daha da gücləndirilməsi Cənubi Qafqazda sülhün və təhlükəsizliyin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Bu sənəd eyni zamanda iki dövlətin ortaq maraqlarının və strateji hədəflərinin ifadəsidir.
Şuşa Bəyannaməsi iqtisadi inkişaf üçün də geniş imkanlar açır. Nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı, enerji layihələrinin genişləndirilməsi və ticarət əlaqələrinin artırılması ölkələrin iqtisadi potensialını daha da gücləndirir. Bu əməkdaşlıq təkcə Azərbaycan və Türkiyə üçün deyil, bütövlükdə region üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Sənəd humanitar sahədə də əməkdaşlığın inkişafına töhfə verir. Təhsil, elm, mədəniyyət və gənclər siyasəti istiqamətlərində həyata keçirilən birgə layihələr xalqlar arasında dostluq və qardaşlıq əlaqələrinin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir. Ortaq tarix, dil və mədəniyyət bu münasibətlərin əsas dayaqlarından biridir.
Nəticə etibarilə, Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin tarixində mühüm mərhələdir. Bu sənəd iki dövlət arasında strateji müttəfiqliyin hüquqi və siyasi əsaslarını daha da gücləndirmiş, regionda sabitlik və inkişaf üçün yeni perspektivlər yaratmışdır. Şuşa Bəyannaməsi qardaşlıq, həmrəylik və ortaq gələcəyə inamın parlaq təzahürü kimi tarixdə öz layiqli yerini tutmuşdur.
Aybəniz Novruzova,
Masallı RİHBA-nın İctimai-siyasi və humanitar məsələlər sektorunun aparıcı məsləhətçisi
